De meeste daklekkages beginnen niet in het dakvlak zelf, maar op de aansluitingen: schoorsteen, kilgoot, dakraam, doorvoer, gevelaansluiting en goot. Wie alleen naar de pannen kijkt, mist de oorzaak.
Inspectiepunten bij een pannendak
- Nokvorsten. Losse of gescheurde vorsten en verweerde nokspecie zijn een klassieke lekbron. Vorsten worden tegenwoordig meestal droog bevestigd met een geventileerd nokvorstsysteem in plaats van in specie.
- Gebroken en verschoven pannen. Vaak het gevolg van betreden zonder loopplank of van storm.
- Lood- en zinkwerk. Loodslabben bij schoorsteen en gevelaansluiting hebben een beperkte lengte per stuk nodig om te kunnen werken bij uitzetting; te lange stukken scheuren op den duur.
- Kilgoten. Vervuiling en bladophoping leiden tot opstuwing en vervolgens tot water onder de pannen.
- Panlatten en tengels. Aangetast hout onder het dakbeschot verraadt een lekkage die al langer loopt.
- Dakvoet en boeidelen. Rottend boeiboord en losse gootbeugels wijzen op een goot die al langer overloopt.
Platte daken
Bij bitumen en EPDM let u vooral op de details: opstanden met voldoende hoogte, de aansluiting op de daktrim, de plakranden rondom doorvoeren en het aantal en de ligging van de hemelwaterafvoeren. Plasvorming die na 48 uur droog weer niet is verdwenen, wijst op onvoldoende afschot of een verzakking in de ondergrond. Een noodoverloop in de dakrand voorkomt dat bij een verstopte afvoer het volledige waterbezwaar op de constructie komt te staan.
Schoorstenen
Bij een gemetselde schoorsteen kijken wij naar het voegwerk boven het dakvlak, de loodaansluiting, de aanwezigheid van een waterslot, de afdekplaat en de staat van het rookkanaal. Een schoorsteen staat vrij in weer en wind en is daardoor het snelst verwerende deel van het metselwerk van een woning.
Veilig werken op hoogte
Werken op hoogte is arbeidsomstandighedenwetgeving, geen kwestie van gewoonte. Kort samengevat geldt: bij valgevaar zijn maatregelen verplicht, waarbij collectieve beveiliging (steiger, dakrandbeveiliging, leuningwerk) voorgaat op individuele beveiliging (harnas en lijn). Bij werkzaamheden op meer dan 2,5 meter hoogte is valgevaar in de praktijk het uitgangspunt. Een ladder is een toegangsmiddel, geen werkplek voor langdurig werk. De actuele uitleg staat op het Arboportaal van het ministerie van SZW.
Voor de opdrachtgever betekent dat: een offerte waarin steiger- of rolsteigerkosten volledig ontbreken bij gevel- of dakwerk is meestal geen scherpe offerte, maar een onvolledige.
Asbest op het dak
Het aangekondigde landelijke verbod op asbestdaken is er niet gekomen: de Eerste Kamer verwierp het wetsvoorstel in juni 2019. Asbesthoudende dakbedekking mag dus blijven liggen, mits deze niet verweerd is en geen vezels verspreidt. Verwijderen mag alleen onder voorwaarden en meestal door een gecertificeerd bedrijf; particulieren mogen onder strikte voorwaarden een beperkte hoeveelheid hechtgebonden materiaal zelf verwijderen na melding bij de gemeente. Zie de actuele informatie bij de Rijksoverheid.
Onderhoudsritme
Twee keer per jaar de goten en kilgoten leegmaken — na de bladval en in het voorjaar — voorkomt het merendeel van de schades die wij tegenkomen. Een visuele inspectie van het dakvlak en de aansluitingen elke twee tot drie jaar is voor een gemiddelde woning voldoende, tenzij het dak ouder is dan dertig jaar of er bomen boven staan.